in

Aşar vergisi nedir, ne zaman ve neden kaldırıldı? Aşar vergisi ne demek?

Aşar vergisi nedir, ne zaman ve neden kaldırıldı? Aşar vergisi ne demek? 13


Aşar Vergisi, arazi mahsülleri, buğday, arpa, pirinç, darı, karpuz, hıyar, patlıcan, yonca, zeytin, susam, bal, şeker kamışı ve meyveler gibi mahsullerden tarım üreticilerinden alınan vergidir. Osmanlı döneminde uzun bir süre alınan bu vergi, İzmir İktisat Kongresi’nde alınan kararın ardından kaldırılmıştır. Peki, Aşar Vergisi neden ve kaç yılında kaldırıldı?

AŞAR VERGİSİ NEDİR?

Bu sorunun cevapına geçmeden önce Aşar Vergisi ne demek sorusunu cevaplayalım. Aşar ya da diğer bir adıyla öşür sözcüğü, Arapçada onda bir anlamına gelmektedir. Aşar Vergisi, Hububat çeşitlerinden bağ, bahçe, bostan, meyve ağaçlarından ve otlaklardan aynî, nakdi ve maktu olmak üzere üç ayrı biçimde alınmaktadır.

İlk olarak toplanmaya başladığı dönemde tarım üreticileri yüzde 10 vergiye tabi tutulurken zirai ürünlerin çeşidi, yetiştirme usulleri, zirai toprakların verimliliği ve mahalli özellikler göz önünde bulundurularak 3’te 1 ile 20’de 1 arasında değişen oranlara kadar ulaştırmıştır.

Aşar Vergisi’nin oranı 1800’lü yıllarda arttırılmış ve yüzde 30’a kadar ulaşmıştır. Toplanan vergisinin ürün çeşidi ve bölgelere göre ayrımlılık gösterdiği dönemde yüzde 50’lere kadar yükseldiği görülmüştür.

%10 olan bu vergi, 1800’lerde artmış ve %30’ları bulmuştur. Ayrıca, bu verginin ürün çeşidine ve/veya bölgelere göre ayrımlı oranlarda alındığı, zaman zaman %50’lere vardığı görülmüştür.

AŞAR VERGİSİ KİMLERDEN ALINIR?

Osmanlı Devleti’nde bir dönemin temel gelir kaynaklarından birini oluşturan Aşar Vergisi, köylülerin tarım gelirlerinden alınan bir vergi türüdür.

AŞAR VERGİSİ NEDEN KALDIRILDI?

Aşar Vergisi’nin kaldırılmasının amacı, bazı bağ bahçe sahiplerinden yüzde 50’lere varan oranda vergi alınması ve bu vergi yükü sebebiyle isyanların çıkmasıdır. Özellikle Osmanlı Devleti’nin gerileme döneminde devletin içinde bulunduğu mali krizden kurtulması amacıyla bu vergi köylülerden peşin olarak alınmaya başlamıştır. Çiftçilerin hasat zamanından önce devlete ödeme yapmak zorunda kalması birtakım sorunları doğurmuştur.

Aşar Vergisi’nin kaldırılmasında güdülen ekonomik amaç kanun gerekçesinde şu şekilde açıklanmaktadır:

“Bu yasa tasarısında izlenen amaç; tarım ürünlerinin safi hasılatının vergiye tabi tutulması ilkesine ve aşarın serbest tarımı kısıtlayan ilkelerinin ortadan kaldırılması ile halkın gereksinmelerini baskı altına almayacak bir şekilde tahsiline yönelik olmasıdır.”

Aşar Vergisi’nin varlığının bir çelişki haline gelmesi ile birlikte 1923-1929 yılları arasındaki ekonomik politikayı büyük oranda belirleyen İzmir İktisat Kongresi’nde bu konu görüşülmüş ve oy birliği ile kaldırılmasına karar verilmiştir.

AŞAR VERGİSİ NE ZAMAN, KAÇ YILINDA KALDIRILDI?

Aşar Vergisi’nin çiftçilerin üzerinde yarattığı ekonomik baskı, bu verginin kaldırılması için ortak görüşlerin bir araya gelmesine sebep olmuştur. İlk olarak 17 Şubat 1923 tarihinde gerçekleştirilen İzmir İktisat Kongresi’nde Aşar Vergisi’nin kaldırılması yönünde karar alınmıştır. Alınan bu kararın ardından Aşar Vergisi 2 yıllık bir süre daha alınmaya devam etmiştir. Resmi olarak tamamen kaldırılması 1925 yılını bulmuştur.



Kaynak

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Loading…

0

Bu içerik hakkında sen ne düşünüyorsun?

On Numara 23 Nisan 2021 sonuçları ne zaman? MPİ On Numara bilet sorgulama 33

On Numara 23 Nisan 2021 sonuçları ne zaman? MPİ On Numara bilet sorgulama

'Bu tarihi olayın bir parçası olmaktan onur duyuyorum' 34

‘Bu tarihi olayın bir parçası olmaktan onur duyuyorum’