in

Olaylar Ve Görüşler : Kıbrıs’ta Barış Nasıl Korunur?

Olaylar Ve Görüşler : Kıbrıs’ta Barış Nasıl Korunur? 13


Yarım yüzyılı aşan süredir Türk dış politikasına yön verdiği düşünülen Kıbrıs
uyuşmazlığı, saman alevi gibi parlayıp içten içe yanmayı sürdürüyor. Bu nedenle belirli zamanlarda ayak bağı
olarak da görülüyor. Şunu
peşinen söylemeliyiz:
Akdeniz’de yüzer bir gemi görüntüsü
veren adanın İngiltere’ye uzaklığı 1500, Yunanistan’a 800, Türkiye’ye ise 40
deniz milidir. Gerek İngiltere gerekse Yunanistan, garantör ülke olmalarının ötesinde adayı stratejik olarak
tanımlıyorlar. Bu nedenle Kıbrıs’ın stratejik konuma sahip olduğunu Mustafa
Kemal Atatürk’ten sonra göreve
gelen bütün siyasiler de gündeme taşıyorlar.

FEDERASYON ZAMAN KAYBI

Ağırlıklı olarak iki ulusun uzantılarının yaşadığı ada yarım asrı aşan sürede büyük sıkıntılar, çatışmalar yaşamıştır. Yaşananlara çözüm
bulmak için 1968’de Beyrut’ta aracıların çabalarıyla başlayan görüşmeler, değişik şekil ve yöntemlerle sürmüştür. Bu süreçte adadaki sıkıntıların temeline
inilmeden siyasi içerikli
konuşmalar yapılmıştır. Bugüne dek Kıbrıs konusunda konuşulmadık konu
kalmamıştır. Fakat en önemli
konu olan karşılıklı güven konusu öne
çıkarılmamıştır.

Uzun soluklu yürütülen
m
üzakerelerde, BM gözetiminde
alınan kararlar, bir öncekini
aratır duruma gelmiştir. Karşımızdaki unsur, Cenevre’ye gidilirken, 4 yıl önce Crans-Montana’da kalınan yerden görüşmelerin sürdürülmesini önermiştir. Bunu dikkate aldığını tahmin ettiğimiz genel yazman, yaratıcı olun” çağrısı yapmıştır.
Toplantıya hazırlıklı katılan Türk tarafı, iki devletli yapının kurulması
önerisini sunmuştur. Bu öneriyle,
müzakereler yeni bir boyut kazanmıştır. Federasyon çözümünün gündemden
düşmemesi, yine yılların kaybı olacaktır.

KIBRIS’TA NASIL BİR ÇÖZÜM İSTENİYOR?

Cenevre görüşmeleri
başladığında garantör
ülkelerden olan İngiltere’nin 7 maddelik Kıbrıs çözüm planı ortalığa çıkarıldı. Plan taraflarca
yeterince inandırıcı bulunmadı. Gündemde de yer bulamadı. Çünkü taraflar,
planın ada gerçeklerini göstermediğini vurguluyorlar. Bir
başka gerekçe ise planın içerik olarak Annan Planı’nı
çağrıştırması.

Annan Planı, uluslararası hukuk kuralları içinde oluşturucu devlet” yapısından söz ediyordu. Bu devletlerin nerede, hangi bölgede kurulacağı belli değildi. Hangi devletin Türk,
hangisinin Rum devleti olacağına ilişkin netlik de yoktu. Yapı, 1960’da kurulan
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yapısını çağrıştırıyordu.

HUKUKİ HAKLAR

İngiltere’nin 7 maddelik çözüm planı ise Kıbrıs Cumhuriyeti’ni kuran iki
toplumun kurucu, eşit,
egemen toplum devletlerinin, Federal Kıbrıs Cumhuriyeti’ni de oluşturmasını”
öngörüyor. Daha önce bakanlar kurulu için, 7 Rum, 3 Türk önerilirken bu kez sayının 6 Rum, 3 Türk
olarak önerilmesi, önemli bir gelişme gibi sunuluyor.

Bu öneriler
Türk ve Rum toplum liderlerine sunuldu. Yanıt alınamadı. Bunun üzerine
İngiltere, önerisinin, köprü öneri olduğunu açıklamak
zorunda kaldı. Rum tarafının yıllardır birincil istekleri arasında bulunan
Maraş ve Güzelyurt’un verilmesi duygusal
bağ” olarak tanımlandı. Ne demekse? 

Kıbrıslı Türklere uluslararası anlaşma yapma hakkının verilmesi
de öngörülüyor. Her iki toplum açısından güvenlik
ve egemenlik konusuna değinilmiyor. Mülkiyet konusu, Türk vakıf mallarına ilişkin çözüm önerileri nadasa bırakılıyor.

Annan Planı’na evet” diyen Kıbrıs Türkleri, oylama
öncesi verilen tüm sözlere karşın sadece sempati
kazanmakla yetindiler. En son gündeme getirilen İngiliz Planı’nın kabul
edilmesiyle sempati bile kazanamazlar. Cenevre görüşmelerinin ardından dünya turuna çıkan karşımızdaki unsurun her
düzeyden yöneticileri, Türk
tarafının uzlaşmaz tutumunu anlatıyorlar. Adada gerçek çözüm isteseler, dünya turuna
çıkmalarına gerek olmazdı. Yapmaları gereken, Kıbrıs Türklerinin uluslararası
hukuktan kaynaklanan haklarını teslim etmektir.

ÇÖZÜMÜN YOLU BELLİ

Rum liderlerinden Glafkos Kliridis anılarında Türk tarafını nasıl
uzlaşmaz taraf ilan ettiklerini, Türk tarafının sunduğu çözüm önerilerini nasıl engellediklerini
ayrıntılarıyla anlatır. Cenevre görüşmeleri
sonrası da Rum yöneticiler,
Türklerle ortak yönetimi asla
kabul etmeyeceklerini söylüyorlar.

31 Mayıs
2021’de Rum Temsilciler Meclisi seçiminde,
Yunanistan’da kapatılan ırkçı Altın Şafak Partisi’nin adadaki uzantısı ELAM
partisinin oyu ve milletvekili sayısı arttı. Bu durum, yeni sıkıntıların
yaşanacağının işaret fişeğidir.
Bu nedenle; adada sınırları güvence
alt
ına alınmış,
şimdiki gibi iki devletli yapı, çözümün temelidir.

AHMET GÖKSAN

GAZETECİ/YAZAR



Kaynak

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Loading…

0

Bu içerik hakkında sen ne düşünüyorsun?

Çıplak elle metal bir kilit nasıl kırılır 33

Çıplak elle metal bir kilit nasıl kırılır